ნახატის ისტორია
ამ ღამეში შავი ფერი საერთოდ არ არის. ვან გოგი დას სწერდა: ეს ღამის სურათია შავის გარეშე, მხოლოდ ლამაზი ლურჯით, იისფრითა და მწვანით.
ფარნების შუქზე
ვინსენტ ვან გოგმა „კაფეს ტერასა ღამით“ არლში, 1888 წლის სექტემბერში დახატა. ის ღამით მოედანზე გამოდიოდა და პირდაპირ ადგილზე, ფარნების შუქზე ხატავდა. ის წერდა:
„ღამით, ადგილზე ხატვა უზომოდ მსიამოვნებს.“
ყვითელი და ლურჯი
უზარმაზარი ყვითელი ფარანი ტერასას თბილი, ოქროსფერი შუქით ავსებს. ეს ყვითელი შემთხვევით არ დგას ღრმა ლურჯი ცის გვერდით: ვან გოგის აზრით, გაზის ყვითელი შუქი ლურჯს კიდევ უფრო ლურჯს ხდის.
ქვაფენილს დააკვირდით. შუქი ქვებზე ეცემა და ქვები ვარდისფრად და იისფრად ბზინავს. ტერასაზე ხალხი ზის, მათ შორის კი თეთრწინსაფრიანი მიმტანი ტრიალებს. ქუჩა სიბნელეში იკარგება: იქ ხალხი სეირნობს, სახლებში კი ფანჯრები ანათებს.
პირველი ვარსკვლავიანი ცა
ახლა ცას შეხედეთ. ეს ვან გოგის პირველი ვარსკვლავიანი ცაა. ვარსკვლავები პატარა ყვავილებივით ანათებს. ერთ წელიწადში კი ის „ვარსკვლავიან ღამეს“ დახატავს.
ასტრონომებმა გამოთვალეს, რომ ეს ვარსკვლავები ზუსტად ისეა განლაგებული, როგორც 1888 წლის 16 ან 17 სექტემბრის ღამეს იყო.
საიდუმლო სერობა?
ერთი მკვლევარი ამ ნახატში საიდუმლოსაც ხედავს: ტერასაზე თორმეტი სტუმარია, შუაში თეთრად ჩაცმული ფიგურა დგას, მის უკან კი ფანჯრის ჩარჩო ჯვარს ჰგავს. მისი აზრით, ეს ვან გოგის „საიდუმლო სერობაა“.
ბევრი ხელოვნებათმცოდნე ამას არ ეთანხმება. მაგრამ ამ ტერასას მართლაც აქვს რაღაც მშვიდი, თითქმის წმინდა სითბო.
კაფე დღესაც არსებობს
ეს კაფე დღესაც არსებობს არლში, იმავე მოედანზე, და ახლაც ყვითლადაა შეღებილი, ზუსტად ისე, როგორც ნახატზე.
წინა პლანს დააკვირდით: რამდენიმე მაგიდა ცარიელია. თითქოს ერთ-ერთი სწორედ ჩვენ გველოდება.
ორიგინალი, 65,3 × 80,7 სმ, ოტერლოში, კრიოლერ-მიულერის მუზეუმში ინახება.