პლატონი „სახელმწიფოს“ მეშვიდე წიგნში აღწერს ადამიანებს, რომლებიც დაბადებიდან გამოქვაბულში არიან დაბმულები და მხოლოდ კედელზე მოძრავ ჩრდილებს ხედავენ. ისინი ჩრდილებს სახელებს არქმევენ და დარწმუნებულნი არიან, რომ სხვა სინამდვილე არ არსებობს. პლატონს სურდა აეხსნა, რატომ არის ცოდნისკენ მიმავალი გზა მტკივნეული. როცა ერთ-ერთ ტყვეს ათავისუფლებენ, სინათლე თვალს ჭრის და ძველი ჩრდილები მას უფრო რეალურად ეჩვენება, ვიდრე ახალი ხილვა. თუ ის უკან დაბრუნდება და სხვებს უამბობს, რაც ნახა, დასცინებენ. მაგალითად, ადამიანი, რომელიც წლობით მხოლოდ ერთნაირად მოაზროვნე ადამიანებს ესაუბრება და ერთი სახის ამბებს კითხულობს, სხვა თვალსაზრისს უცნაურად და მტრულად აღიქვამს. პრაქტიკაში ეს სურათი გვთხოვს, ვკითხოთ საკუთარ თავს: რა არის ჩემი „ჩრდილები“, ანუ ის, რაც თვითონ არასდროს შემიმოწმებია? კითხვა გამოსაყენებლად: ბოლოს როდის შევიცვალე აზრი იმიტომ, რომ ძლიერი არგუმენტი მოვისმინე? შედავება: სურათი გულისხმობს, რომ ჭეშმარიტება ერთია და ზოგი მას უკვე ხედავს. ეს პლატონის პოზიციაა და ყველა ფილოსოფოსი მას არ იზიარებს.