თამარი 1184 წელს გახდა საქართველოს მეფე. ქართულ ტრადიციაში მას სწორედ „მეფე“ ეწოდება და არა „დედოფალი“. მეფობის დასაწყისში ქვეყნის გავლენიან დიდგვაროვანთა ნაწილი მის ძალაუფლებას ზღუდავდა და ცდილობდა, პირადი გავლენა გაეზარდა. თამარმა შეურიგებლობას გააზრებული ბალანსი არჩია: ერთი მხრივ, ის მაინც ახერხებდა გავლენიან ოჯახებთან შეთანხმებას, მეორე მხრივ კი თანდათან ძლიერდებოდა სამეფო კარის ინსტიტუტები და ჯარი. შემდგომ წლებში ქვეყანამ დიდი სამხედრო წარმატებები მოიპოვა, მათ შორის შამქორის (1195) და ბასიანის (1203–1204) გამარჯვებები. ისტორიკოსები ხშირად აღნიშნავენ, რომ „ოქროს ხანა“ ერთი პიროვნების დამსახურება არ იყო. ის დავით აღმაშენებლის დროიდან დაგროვილ სახელმწიფო ძალასა და ეკონომიკურ აღმავლობას ეყრდნობოდა. საფიქრალია: ძლიერი ლიდერი ხშირად ის არის, ვინც მოწინააღმდეგეს არა ანადგურებს, არამედ ისე აწყობს ურთიერთობას, რომ საერთო საქმეში ჰქონდეს წილი. რა მოცემულობას ეყრდნობა ჩემი გავლენა: პიროვნებას თუ ინსტიტუტებს?