რას გვასწავლის გეორგიევსკის ტრაქტატმა და მისმა შედეგებმა მცირე სახელმწიფოსა და დიდ მფარველზე?
1783 წლის 24 ივლისს ერეკლე II-მ რუსეთის იმპერიასთან გეორგიევსკის ტრაქტატს მოაწერა ხელი. მის მიხედვით, ქართლ-კახეთი რუსეთის მფარველობაში შედიოდა, რუსეთი კი ქვეყნის მთლიანობასა და მეფის დინასტიას იცავდა. სანაცვლოდ ქართლ-კახეთს დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკა ეკრძალებოდა. მიზეზი იყო ირანისა და ოსმალეთის წნეხი, რომლისგანაც მცირე სამეფო მარტო ვერ დაიცავდა თავს. პრაქტიკაში კი რუსეთის ჯარი 1787 წელს ქვეყანას დატოვა. 1795 წელს აღა-მაჰმად-ხანმა თბილისი აიღო და გაძარცვა. 1801 წელს რუსეთმა ქართლ-კახეთის სამეფო გააუქმა. ისტორიკოსებს შორის განსხვავებული აზრია: ერთნი ტრაქტატს იძულებით, სხვა გამოსავლის გარეშე გადადგმულ ნაბიჯად მიიჩნევენ, სხვები კი ამბობენ, რომ დაუცველობა დიდწილად უკვე ითვალისწინებდა საფრთხეებს. ზოგადი დაკვირვება: დიდი მფარველის სიტყვა მისი ინტერესების ვარგისიანობას ემორჩილება. როცა გარანტიას ვაძლევთ ან ვიღებთ, ვკითხოთ: ვის რა უჯდება მისი შესრულება?